FAM066 - ΠΟΤΑΜΙΟ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΤΙΚΟ ΦΡΑΓΜΑ ΑΝΑΣΧΕΣΗΣ ΓΥΨΟΥ (ΥΔΑΤΟΦΡΑΚΤΗΣ ΓΥΨΟΥ)

Ο όρος Ποτάμιο Εμπλουτιστικό Φράγμα Ανάσχεσης (ΠΕΦΑ) περιγράφει μικρά φράγματα (δήμματα) που κατασκευάστηκαν σε ποτάμια για περιοδική κατακράτηση των ρεόντων υδάτων, για σκοπούς εμπλουτισμού των υπόγειων υδροφορέων και/ή μείωση πλημμυρικών φαινομένων. Συχνά κατασκευάζονται με τη χρήση συρματοκιβωτίων με πέτρες (gabion) κάθετα στη ροή του ποταμού. Το ΠΕΦΑ Γυψού FAM066 βρίσκεται στη κοίτη του ποταμού Καλαμούλλι, εντός των διοικητικών ορίων της κοινότητας Γυψού, σε απόσταση 2,59 km βόρεια του κέντρου της κοινότητας, σε περιοχή που δεν ελέγχεται από την Κυπριακή Δημοκρατία. Κατασκευάστηκε το 1955 για σκοπούς εμπλουτισμού του υπόγειου υδροφορέα, από το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ). Είναι χωμάτινο με χωρητικότητα 100000 m3 και εμβαδόν 56881 m2 με βάση την οριοθέτηση του υγρότοπου (1). Τροφοδοτείται από τη ροή του ποταμού, που αποστραγγίζει λεκάνη απορροής 3,9 km2 (2) και η παρουσία του νερού είναι εποχική. Με βάση την κατηγοριοποίηση του ΤΑΥ, το ΠΕΦΑ Γύψου ανήκει στα «μικρά φράγματα» (1). Κατά την επιτόπια αξιολόγηση του υγροτόπου, δεν υπήρχε νερό στο ΠΕΦΑ, αλλά εντοπίστηκαν ενδείξεις πρόσφατης συλλογής νερού. Εντός του υγροτόπου καταγράφηκαν συστάδες με μέρικους (Tamarix sp.), ενώ μεγάλος μέρος της έκτασής του καλύπτεται από το είδος Βolboschoenus maritimus. Το ΠΕΦΑ γειτνιάζει με εκτατικές καλλιέργειες με σιτηρά. Ο αγροτικός δρόμος που οδηγεί στις καλλιέργειες αποτελεί το ανάχωμα του ΠΕΦΑ. Ο υγρότοπος θεωρείται ότι έχει μεσαία βιολογική αξία, λόγω των ειδών που φιλοξενεί, της δυνητικής ικανότητας να διατηρήσει ποσότητες νερού για μεγάλο χρονικό διάστημα και να υποστηρίξει υγροτοπικό περιβάλλον. Περίοδος αναφοράς πρωτογενών δεδομένων: 26/06/2015 Απογραφείς: Α. Παπαθεοδούλου (1) Χριστοφίδης Ν., Κύρου Κ., Πιστή Ε., Ιωάννου Α., Αυγουστή Μ., Χατζηγιάννη Ν. (2009). Φράγματα της Κύπρου. Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, Υπουργείο Γεωργίας Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος. (2) Evangelidou S. (2011). Dams of Cyprus and their environment. Energy, Environment and Water Research Center (EEWRC). The Cyprus Institute. Βιβλιογραφική Παραπομπή στο Υγροτόπιο Κύπρου: Παπαθεοδούλου Α., Σεργίδης Λ., Μιχαήλ Κ., Emirzade Τ., Βίκτωρα Μ., Αναστάση Α. 2015 – (συνεχής ενημέρωση): Υγροτόπιο Κύπρου- Απογραφή των Κυπριακών Υγροτόπων. Δημοσιεύεται στο http://www.cypruswetlands.org, πρόσβαση [ημερομηνία].

Δεδομένα υγρότοπου

Βασικές πληροφορίες
Τοποθεσία υγρότοπου: Εσωτερικός
Τύπος υγρότοπου: Τεχνητός
Έκταση υγρότοπου: 5.68812 Ha
Υδρολογική αλληλεπίδραση: -  
Αλατότητα νερού: Γλυκό
Είσοδος γλυκού νερού: Χείμαρρος / Ρύακας
Επιφανειακή έξοδος νερού Δεν υπάρχει εμφανές σημείο εξόδου του νερού
Ελεύθερη επιφάνεια νερού (%): < 5
Υδροπερίοδος: Εποχική
Γεωγραφική πληροφορία
Επαρχία: ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ
Δήμος/Κοινότητα: ΓΥΨΟΥ
Γεωγραφικό μήκος: 33.795780 Ανατολικά
Γεωγραφικό πλάτος: 35.281910 Βοράς
Βιολογική σημασία
Βιολογική σημασία: Μεσαία
Τύπος υγρότοπου κατά Ramsar
Τύπος Κάλυψη (%)
2 -- Λιμνούλες αγροκτημάτων για άρδευση φυτών και εξασφάλιση νερού σε ζώα καθώς και μικρές δεξαμενές (< 80 στρέμματα) > 95
Αξίες υγρότοπου
101 Εμπλουτισμός υδροφορέα
201 Παρουσία ενδιαφερόντων ειδών άγριων ζώων και φυτών
109 Υποστήριξη τροφικών αλυσίδων
110 Ενδιαίτημα άγριων ειδών ζώων και φυτών
Δραστηριότητες στον υγρότοπο
Δραστηριότητα Ένταση
100 = Καλλιέργειες Μεγάλη
140 = Βόσκηση Μεγάλη
230 = Κυνήγι Μικρή
530 = Βελτιωμένη πρόσβαση στην περιοχή Μεγάλη
Δραστηριότητες στη λεκάνη απορροής
Δραστηριότητα Ένταση
105 = εκτατικές καλλιέργειες Μεγάλη
140 = Βόσκηση Μεγάλη
162 = δεντροφύτευση Μεγάλη
230 = Κυνήγι Μικρή
Τύποι βλάστησης
Τύπος Κάλυψη (%)
Θαμνώδης / Δενδρώδης < 5
Υπερυδατική > 95
Χλωρίδα
Είδος Παρουσία Αναφορές
Bolboschoenus maritimus Κυρίαρχο Α. Παπαθεοδούλου, 26/05/2015
Prosopis farcta Παρόν Α. Παπαθεοδούλου, 26/05/2015
Tamarix sp. Παρόν Α. Παπαθεοδούλου, 26/05/2015
Verbena supina TO KOKKINO BIBΛIO THΣ XΛΩPIΔAΣ THΣ KY...

Evangelidou S. (2011). Dams of Cyprus and their environment. Energy, Environment and Water Research Center (EEWRC). The Cyprus Institute.

Tσιντίδης Τ., Xριστοδούλου Σ. Χ, Δεληπέτρου Π., Γεωργίου Κ. (2007). Το κόκκινο βιβλίο της χλωρίδας της Κύπρου. Φιλοδασικός Σύνδεσμος Κύπρου. Λευκωσία.

Χριστοφίδης Ν., Κύρου Κ., Πιστή Ε., Ιωάννου Α., Αυγουστή Μ., Χατζηγιάννη Ν. (2009). Φράγματα της Κύπρου. Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων, Υπουργείο Γεωργίας Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος.

Φωτογραφίες